Yn fardd ymysg cantorion a chantores ymysg beirdd, tydi Gwyneth Glyn erioed wedi ffitio’n daclus i mewn i unrhyw focs. Amryddawn yn ôl rhai, gormod-o-blu-yn-ei-het yn ôl eraill, mae’r hogan ar ei hapusaf pan fo hi’n gneud mwy nag un peth.

Serch hynny mae ‘na sawl peth nafeistrolodd y Wyneth ifanc a fagwyd yn Llanarmon, Eifionydd; cau careiau esgidiau, sgipio, nofio a reidio beic dwy olwyn i enwi dim ond rhai. Nid felly cyfansoddi, a wnȃi yn naturiol ddigon o’r crud yn ôl ei rhieni a’i hathrawon Ysgol Sul. Profwyd hynny pan aralleiriodd y gȃn ‘Pori mae yr asyn’ yn ddyflwydd oed. Heddiw, yn ogystal ȃ chau ei chareiau ei hun a beicio’n betrus, caiff ei chydnabod fel bardd a chantores-gyfansoddwraig fedrus.

Mae ei dylanwadau cynnar yn cynnwys straeon teuluol ar ochr ei mam a chasgliad recordiau ei thad (Bob Dylan, Fairport Convention, Meic Stevens, Rimsky Korsakov.) Un prynhawn niwlog a hithau yn ei harddegau, cododd hen gitar glasurol lychlyd ei thad a dysgu ei hun i chwarae ‘Blackbird’ gan The Beatles, o’i chof a’i chlust. Hyd y dydd heddiw, hon yw un o’i hoff ganeuon.

Rhwng ymarferion Ysgol berfformio Glanaethwy, byddai’n ffeirio casetiau o ganeuon ag ambell i ffrind cerddorol, yn eu plith, Lleuwen Steffan a Siôn Glyn a’i chyflwynodd, y naill i Billie Holiday, Nina Simone a Gillian Welch, a’r llall i Gram Parsons, Neil Young a The Band.

Wedi ennill Coron Eisteddfod yr Urdd Llŷn ac Eifionydd yn ddeunaw oed, gadawodd Gwyneth ei hegin-yrfa fel awdures sgriptiau teledu, pacio ei mamiaith a’i thad-gitȃr a llusgo ei hun o fynwes ei Heifionydd annwyl er mwyn ennill gradd mewn Athroniaeth a Diwinyddiaeth yng Ngholeg Iesu, Rhydychen. A hithau angen dihangfa o’i chwrs gradd, ymunodd Gwyneth ȃ chymdeithas ddrama O.U.D.S. gan berfformio’n helaeth mewn cynhyrchiadau theatr. Yn ddiweddarach fe’i dewiswyd i fod yn rhan o’r Oxford Revue. Gwnaeth ffrindiau ȃ chriw lliwgar o is-raddedigion a chanddynt fand canu gwlad a gwerin o’r enw Coca Rosa. Cafodd Gwyneth ei gwadd i fod yn aelod o brosiect y Dirty Cousins, a chymaint oedd y wefr o ganu’n fyw, cafodd Gwyneth ddeffroad cerddorol yn y fan a’r lle.

Wedi dychwelyd i’w mamwlad, ail-ddarganfu Gwyneth ei hetifeddiaeth werin ei hun ac fe’i hysbrydolwyd i roi ei gitȃr a’i hathroniaeth ar waith. Ar daith farddonol a drefnwyd gan Academi, gofynwyd i Gwyneth aFflur Dafydd gyfranu ‘egwyl gerddorol’ yn ogystal ȃ’u cerddi.

Gwyneth Glyn

Tair albym o ganeuon gwreiddiol yn ddiweddarach, mae anturiaethau cerddorol Gwyneth wedi mynd ȃ hi cyn belled ȃ’r Eidal, Patagonia, Ghana, Rwsia ac India. Yn 2006 enillodd y wobr am Artist Benywaidd y Flwyddyn yng Ngwobrau Roc a Phop Radio Cymru . Yn 2009 cafodd ei gwadd i berfformio ei barddoniaeth a’i cherddoriaeth yng Ngŵyl y Smithsonian, Washington D.C. Mae hi wedi gweithio gyda rhai o artistiaid mwyaf blaenllaw Cymru, yn cynnwys Heather Jones, Alun Tan Lan a Gareth Bonello, y cyfansoddwr Guto Puw, bandiau megis Genod Droog, Cowbois Rhos Botwnnog a  Derwyddon Dr Gonzo, a’r offerynwyr Cass Meurig, Megan Childs a Catrin Finch i enwi dim ond rhai.

Mae ei gwaith ysgrifennu yn cynnwys cerddi, dramȃu theatr a radio, sioeau cerdd, llyfrau plant a sgriptiau teledu (gweler Cyhoeddiadau). Gwyneth oedd Bardd Plant Cymru 2006-2007. Cafodd ei thrydedd albym ei rhyddhau yn 2011. Ar hyn o bryd mae hi’n ysgrifennu ar gyfer Pobol y Cwm yn ogystal ȃ datblygu libreto opera i Music Theatre Wales.